Edward I and Wales, 1254-1307

Tystiodd diwedd yr 13eg ganrif i goncwest Cymru wedi 200 mlynedd o wrthdaro rhwng tywysogion Cymru a choron Lloegr. Yn 1282, lladdwyd Llywelyn ap Gruffudd gan luoedd Seisnig. Ef oedd yr unig dywysog Cymreig brodorol i'w gydnabod gan Frenin Lloegr. Parhaodd ei frawd Dafydd y frwydr, ond cafodd ei ddal a'i ddienyddio. Er i wrthryfeloedd eraill ddilyn, Edward Iaf oedd y buddugwr.