Rhys Lewis

"Mae arnaf flys ysgrifennu hanes fy mywyd fy hun, nid i eraill, ond i mi fy hun; ac yn sicr nid i'w argraffu, ond yn hytrach fel math o hunan-gymundeb." Er protestiadau Rhys Lewis mae ei hunangofiant ar gael dros ganrif ers ei chyhoeddi. Roedd Daniel Owen, 1836-1895, yn deiliwr yn Yr Wyddgrug ac yn disgrifio'i gymdeithas ar ddiwedd y 19eg Ganrif.